Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej w Byczynie

                                        Lider                                       Partner                                      Partner
                             Spółdzielnia Socjalna                 Gmina Byczyna                     Stowarzyszenie Animacji

                             PROFES w Byczynie                                                                    Lokalnej ARKONA

Partner

Powiat Kluczborski

Partner

Kluczborski Inkubator

Przedsiębiorczości

©2016 OWES Byczyna

Czym jest Ekonomia Społeczna?

Pojęcie ekonomii społecznej jest bardzo szerokie. Definiuje się je najczęściej w dwóch wymiarach jako sektor
(w wymiarze instytucjonalno - prawnym) i jako metodę działania (polegającą na osiąganiu celów społecznych metodami gospodarczymi). Aby dobrze zrozumieć pojęcie ekonomii społecznej trzeba zagłębić się w specyfikę instytucji stanowiących rdzeń tego sektora - przedsiębiorstwa społeczne, czyli modelowe przedsięwzięcia ekonomii społecznej.

Przedsiębiorstwo społeczne wg EMES (European Research Network) - działalność o celach głównie społecznych, której zyski w założeniu są reinwestowane w te cele lub we wspólnotę, a nie w celu maksymalizacji zysku
lub zwiększenia dochodu udziałowców czy też właścicieli.
EMES określiło kryteria, które definiują idealne przedsiębiorstwo społeczne:

KRYTERIA EMES

Kryteria ekonomiczne:
- prowadzenie w sposób względnie ciągły, regularny działalności w oparciu o instrumenty ekonomiczne;
- niezależność, suwerenność instytucji w stosunku do instytucji publicznych;
- ponoszenie ryzyka ekonomicznego;
- istnienie choćby nielicznego płatnego personelu.

Kryteria społeczne:
- wyraźna orientacja na społecznie użyteczny cel przedsięwzięcia;
- oddolny, obywatelski charakter inicjatywy;
- specyficzny, możliwie demokratyczny system zarządzania;
- możliwie wspólnotowy charakter działania;
- ograniczona dystrybucja zysków.

Inicjatywy wpisujące się w ekonomię społeczną muszą spełniać większość tych kryteriów.
A inicjatywy te przyjmują różne formy. Mianowicie:

Stowarzyszenie - to dobrowolne, samorządne i trwałe zrzeszenie w celach niezarobkowych, opierające swoją działalność na pracy społecznej członków. Stowarzyszenie może prowadzić działalność gospodarczą według ogólnych zasad określonych w odrębnych przepisach, z zastrzeżeniem, że dochód z tej działalności będzie przeznaczony
na cele statutowe, nie będzie przeznaczony do podziału między jego członków. Kwestie działalności stowarzyszeń reguluje ustawa Prawo o stowarzyszeniach z dnia 7 kwietnia 1989 r.


Fundacja jest organizacją powołaną dla realizacji celów społecznie lub gospodarczo użytecznych (przy czym gospodarcze cele nie mogą być celami zarobkowymi). Fundacja jest ustanawiana przez osobę fundatora, którym może być zarówno osoba fizyczna, jak i prawna. Fundacja może prowadzić działalność gospodarczą służącą realizacji jej celów, a wartość jej środków majątkowych przeznaczonych na działalność gospodarczą nie może być mniejsza niż 1000 złotych. Środki uzyskane z działalności gospodarczej powinny być przeznaczone na działalność statutową. Działalność fundacji reguluje ustawa z 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach oraz przepisy statutu fundacji.


Spółdzielnia jest dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej liczby osób, o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym, które w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą. Spółdzielnia może również prowadzić działalność społeczną i oświatowo-kulturalną na rzecz swoich członków i ich środowiska.

Rodzajów spółdzielni jest bardzo dużo, my jednak skupimy się przede wszystkim na tych spółdzielniach, które
w ramach naszego projektu zostaną wsparte w największym stopniu – są to spółdzielnie socjalne.

Spółdzielnia socjalna jest pierwszą w Polsce formą prawną, którą ustawa (z dnia 27 kwietnia 2006 roku
o spółdzielniach socjalnych) wprost określiła jako przedsiębiorstwo społeczne. Przedmiotem działalności spółdzielni socjalnej jest prowadzenie wspólnego przedsiębiorstwa w oparciu o osobistą pracę członków. Spółdzielnia socjalna działa na rzecz społecznej i zawodowej reintegracji jej członków. Rozróżniamy dwa rodzaje spółdzielni socjalnych: spółdzielnie socjalne osób fizycznych oraz spółdzielnie socjalne osób prawnych. Spółdzielnię socjalną osób fizycznych mogą założyć: osoby bezrobotne, bezdomni realizujący indywidualny program wychodzenia z bezdomności, uzależnieni od alkoholu, po zakończeniu programu psychoterapii w zakładzie lecznictwa odwykowego, uzależnieni
od narkotyków lub innych środków odurzających, po zakończeniu programu terapeutycznego w zakładzie opieki zdrowotnej, chorzy psychicznie, zwalniani z zakładów karnych, uchodźcy realizujący indywidualny program integracji, osoby niepełnosprawne. Spółdzielnia socjalna osób prawnych zakładana jest przez instytucje, takie jak np. organizacja pozarządowa, jednostka samorządu terytorialnego lub kościelna osoba prawna. Spółdzielnia może zostać założona przez nie mniej niż 5 osób (z których co najmniej 3 są zagrożone wykluczeniem społecznym) lub nie mniej niż dwa podmioty prawne, zaś jej członkami nie może być więcej niż 50 osób. Natomiast spółdzielnia socjalna osób prawnych zobowiązana jest w ciągu pół roku od założenia, zatrudnić co najmniej 5 osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji na rynku pracy. Rola spółdzielni socjalnych w sferze aktywizacji społecznej i zawodowej jest coraz większa,
są one jednym ze sposobów walki z bezrobociem i wykluczeniem społecznym, stosowanym w coraz większej liczbie krajów.


Centrum integracji społecznej (CIS) to jednostka organizacyjna utworzona przez jednostkę samorządu terytorialnego lub organizację pozarządową, realizująca reintegrację zawodową i społeczną poprzez prowadzenie dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym programów edukacyjnych, obejmujących m.in. nabywanie umiejętności zawodowych, przekwalifikowanie lub podwyższanie kwalifikacji zawodowych oraz nabywanie innych umiejętności niezbędnych do codziennego życia. CIS nie jest samodzielnym podmiotem prawnym, lecz formą prawną adresowaną do instytucji oraz organizacji pozarządowych, pracujących z osobami zagrożonymi wykluczeniem społecznym.
W grupie beneficjentów CIS są te same grupy osób, które mogą założyć spółdzielnię socjalną. Działalność CIS reguluje ustawa z 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym.


Klub integracji społecznej (KIS) to jednostka, której celem jest udzielenie pomocy osobom indywidualnym oraz ich rodzinom w odbudowywaniu i podtrzymywaniu umiejętności uczestnictwa w życiu społeczności lokalnej, w powrocie do pełnienia ról społecznych oraz w podniesieniu kwalifikacji zawodowych, jako wartości na rynku pracy. KIS działa na rzecz integrowania się osób o podobnych trudnościach i problemach życiowych. To jednostka pomagająca samoorganizować się ludziom w grupy, podejmować wspólne inicjatywy i przedsięwzięcia w zakresie aktywizacji zawodowej, w tym zmierzające do tworzenia własnych miejsc pracy. KIS zostaje powołany przez jednostkę samorządu terytorialnego lub organizację pozarządową. Działalność KIS reguluje ustawa z 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym.


Zakład aktywności zawodowej (ZAZ) jest rozwiązaniem prawnym wprowadzonym ustawą z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. ZAZ nie jest samodzielną formą prawną – jest organizacyjnie i finansowo wydzieloną jednostką, która uzyskuje status zakładu aktywności zawodowej. O utworzenie ZAZ ubiegać się mogą jednostki i organizacje wymienione w ustawie, których statutowym zadaniem jest rehabilitacja społeczna i zawodowa osób niepełnosprawnych. ZAZ tworzy się w celu zatrudniania osób niepełnosprawnych z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i określonych w ustawie grup osób
z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a także przygotowania ich do życia w otwartym środowisku. ZAZ może prowadzić działalność gospodarczą.


Działalność warsztatów terapii zajęciowej (WTZ) określa rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie warsztatów terapii zajęciowej. WTZ jest wyodrębnioną organizacyjnie
i finansowo placówką (nie oddzielną osobą prawną), stwarzającą osobom niepełnosprawnym, niezdolnym do podjęcia pracy, możliwość rehabilitacji społecznej i zawodowej w zakresie pozyskania lub przywracania umiejętności, niezbędnych do podjęcia zatrudnienia. WTZ mogą być organizowane przez fundacje, stowarzyszenia lub przez inne podmioty. WTZ bywa traktowany jako podmiot ekonomii społecznej. Ustawodawca dopuszcza istnienie w WTZ dochodu ze sprzedaży produktów i usług wykonanych przez uczestników warsztatów w ramach realizowanego programu terapii. Jednakże zgodnie z przepisami, co do zasady, działalność WTZ jest działalnością o charakterze niezarobkowym.

LINKI:

http://www.ekonomiaspoleczna.pl/ - Portal o Ekonomii Społecznej
http://www.mpips.gov.pl/ - Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej
http://www.pozytek.gov.pl/ - Departament Pożytku Publicznego MPiPS
http://www.es.pozytek.gov.pl/ - projekt MPiPS „Partnerstwo na rzecz instytucjonalizacji ekonomii społecznej”
http://www.mrr.gov.pl/ - Ministerstwo Rozwoju Regionalnego
http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/ - Portal Funduszy Europejskich
http://rpo.opolskie.pl/ - Regionalny Program Operacyjny Województwa Opolskiego
http://www.spoldzielnie.org.pl/   - Agencja Rozwoju i Promocji Spółdzielczości i Portal Rozwoju Spółdzielczości 
http://www.ozrss.pl/ - Ogólnopolski Związek Rewizyjny Spółdzielni Socjalnych
http://oss.krs.org.pl/ - projekt Osiedlowe Spółdzielnie Socjalne
http://krs.org.pl/ - Krajowa Rada Spółdzielcza, Ogólnopolski Portal Spółdzielczy
http://www.fdp.org.pl/ - Fundacja dla Polski
http://www.fise.org.pl/ - Fundacja Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych
http://www.zlsp.org.pl/ - Związek Lustracyjny Spółdzielni Pracy
http://frso.pl/ - Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego
http://www.barka.org.pl/ - Fundacja Pomocy Wzajemnej BARKA
http://www.swr.pl/ - Stowarzyszenie Współpracy Regionalnej
http://www.ekon.org.pl/ - Stowarzyszenie EKON
http://www.nida.ecms.pl/ - Nidzka Fundacja Rozwoju NIDA
http://www.cistor.pl/ - CISTOR Stowarzyszenie Partnerstwo Społeczne
http://www.rci.org.pl/ - Regionalne Centrum Informacji i Wspomagania Organizacji Pozarządowych
http://www.wamacoop.olsztyn.pl/ - Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Spółdzielczości i Przedsiębiorczości Socjalnej
http://ares.rops.krakow.pl/ - Akademia Rozwoju Ekonomii Społecznej - etap I. Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej 
w Krakowie
http://www.wortales.rops.krakow.pl/ - Małopolski Wortal Ekonomii Społecznej
http://www.tise.pl/ - Towarzystwo Inwestycji Społeczno-Ekonomicznych
http://www.spoldzielniesocjalne.org/ - ogólnopolski branżowy katalog spółdzielni socjalnych
http://www.dss.org.pl/ - branżowy katalog dolnośląskich spółdzielni socjalnych
http://bazy.ngo.pl/  – baza organizacji pozarządowych 
https://frw.pl/pozyczki-dla-podmiotow-ekonomii-spolecznej/ - Fundusz Pożyczkowy dla Podmiotów Ekonomii Społecznej (zwany dalej FP PES) realizowany przez Fundusz Regionu Wałbrzyskiego

http://www.ekonomiaspoleczna.pl/http://www.mpips.gov.pl/http://www.pozytek.gov.pl/http://www.es.pozytek.gov.pl/http://www.mrr.gov.pl/http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/http://www.spoldzielnie.org.pl/http://www.ozrss.pl/http://oss.krs.org.pl/http://krs.org.pl/http://www.fdp.org.pl/http://www.fise.org.pl/http://www.zlsp.org.pl/http://frso.pl/http://www.barka.org.pl/http://www.swr.pl/http://www.ekon.org.pl/http://www.nida.ecms.pl/http://www.cistor.pl/http://www.rci.org.pl/http://www.wamacoop.olsztyn.pl/http://ares.rops.krakow.pl/http://www.wortales.rops.krakow.pl/http://www.tise.pl/http://www.spoldzielniesocjalne.org/http://www.dss.org.pl/http://bazy.ngo.pl/search/wyniki.asp?wyniki=1&szukanie=bezrobhttps://frw.pl/pozyczki-dla-podmiotow-ekonomii-spolecznej/shapeimage_3_link_0shapeimage_3_link_1shapeimage_3_link_2shapeimage_3_link_3shapeimage_3_link_4shapeimage_3_link_5shapeimage_3_link_6shapeimage_3_link_7shapeimage_3_link_8shapeimage_3_link_9shapeimage_3_link_10shapeimage_3_link_11shapeimage_3_link_12shapeimage_3_link_13shapeimage_3_link_14shapeimage_3_link_15shapeimage_3_link_16shapeimage_3_link_17shapeimage_3_link_18shapeimage_3_link_19shapeimage_3_link_20shapeimage_3_link_21shapeimage_3_link_22shapeimage_3_link_23shapeimage_3_link_24shapeimage_3_link_25shapeimage_3_link_26shapeimage_3_link_27